72% founderów ma doświadczenia ze zdrowiem psychicznym – co mówią badania
W jednym z najczęściej cytowanych badań nad zdrowiem psychicznym przedsiębiorców Michael A. Freeman i współautorzy przyjrzeli się osobistym i rodzinnym historiom psychiatrycznym w grupie founderów. Okazało się, że różnego rodzaju trudności psychiczne dotyczyły bezpośrednio lub pośrednio 72% z nich – znacznie częściej niż w grupie porównawczej osób nieprowadzących firm.
Co dokładnie pokazuje badanie Freemana
W badaniu wzięło udział 242 przedsiębiorców i 93 uczestników z grupy porównawczej, którzy wypełnili anonimową ankietę dotyczącą doświadczeń psychiatrycznych swoich i swoich rodzin.
Kluczowe wyniki:
49% przedsiębiorców deklarowało własną historię zaburzeń psychicznych (np. depresji, zaburzeń nastroju, ADHD, uzależnień).
23% nie miało własnej diagnozy, ale zgłaszało obciążenie rodzinne chorobą psychiczną wśród krewnych pierwszego stopnia.
Łącznie oznacza to, że 72% założycieli startupów w tej próbie było bezpośrednio lub pośrednio dotkniętych problemami ze zdrowiem psychicznym, podczas gdy odsetek ten był wyraźnie niższy w grupie nie‑przedsiębiorców.
Autorzy zwracają uwagę, że to badanie przekrojowe oparte na samoopisie, ale dobrze pokazuje skalę zjawiska: u wielu founderów intensywność, kreatywność i wysoka wrażliwość współistnieją z podatnością na trudności psychiczne.
Founders a dobrostan – wyniki metaanaliz
Metaanaliza badań nad dobrostanem przedsiębiorców pokazuje ambiwalentny obraz: z jednej strony wielu z nich zgłasza wyższe poczucie sensu i satysfakcji, z drugiej – także więcej stresu i objawów związanych z przeciążeniem.
Przedsiębiorcy częściej niż pracownicy etatowi:
łączą wysoką satysfakcję z pracy z poczuciem dużej presji i odpowiedzialności,
raportują więcej objawów stresu i problemów ze zdrowiem psychicznym, zwłaszcza gdy przeciąga się okres niepewności lub kryzysów finansowych.
W praktyce oznacza to, że zdrowie psychiczne founderów nie jest „słabsze z natury” – raczej, że specyficzne warunki pracy przedsiębiorczej mogą wzmacniać zarówno pozytywne, jak i trudniejsze strony psychiki.
Jak to przekłada się na polski kontekst
W Polsce rośnie grupa osób, które łączą rolę foundera z wieloma innymi: rodzicem, partnerem, pracownikiem na etacie lub lekarzem prowadzącym prywatną praktykę. To zwiększa ekspozycję na czynniki ryzyka, o których piszą autorzy badań:
długotrwały stres i niepewność,
wysoka odpowiedzialność finansowa i za zespół,
ograniczony sen, praca w nieregularnych godzinach,
skłonność do odkładania własnego zdrowia „na później”.
Jednocześnie dostęp do specjalistów zdrowia psychicznego, którzy znają realia biznesu i startupów, nadal bywa ograniczony – co sprawia, że część founderów długo funkcjonuje „na oparach”, zanim trafi do gabinetu.
Co founder może zrobić dla swojego układu nerwowego
Badania nad dobrostanem przedsiębiorców sugerują, że dbanie o zdrowie psychiczne przekłada się nie tylko na samopoczucie, ale i na wyniki firmy.
W praktyce oznacza to pracę nad:
rytmem dnia – stałe pory snu, choćby minimalne okna regeneracji między seriami spotkań,
regulacją stresu – krótkie przerwy, świadomy ruch, techniki oddechowe, praca z ciałem,
wsparciem – superwizja biznesowa, mentoring, psychoterapia lub konsultacje psychiatryczne, gdy pojawiają się objawy depresji, lęku czy wypalenia.
To nie zastępuje leczenia, jeśli jest potrzebne, ale bywa ważnym elementem profilaktyki i powrotu do równowagi.
Jak z tym pracuję w Holistica?
W Holistica pracuję m.in. z founderami i liderami, u których długotrwały stres, bezsenność czy objawy lękowo‑depresyjne zaczynają wpływać na decyzje i relacje zarówno w firmie, jak i w życiu prywatnym. Rozmowa o układzie nerwowym, stylu życia i obciążeniach emocjonalnych jest jednym z elementów szerszego planu postępowania, który – w razie potrzeby – obejmuje także farmakoterapię czy kierowanie do innych form leczenia.
Jeśli czujesz, że opisane badania „zahaczają” też o Twoje doświadczenie, warto omówić to z lekarzem lub innym specjalistą, który zna temat zdrowia psychicznego/
